වැස්ස බලා ගෙන බාරහාර වෙන පරපුරක් තවම ඉන්නවා.
අක්කරයයි කියන්නේ වී බුසලක් වැපිරෙන වපසරිය.
අක්කරයකින් වී බුසල් සීයක් එකසිය දහයක් නෙලා ගන්න ගොවි මහත්තුරු හැත්තෑව දශකයේ හිටියා.
ඕල ආතා ඉන් එක්කෙනෙක්. ඕල ආතාගේ බාලම පුතා සුබසේන රාළහාමි.
උන්නැහෙත් විශ්‍රාමික ග්‍රාම සේවා නිළධාරියෙක්.
එතුමා තමයි ඒ පරපුරට වර්තමානයේ නායකත්වය දෙන්නේ.
ගමේ තියෙනවා පත්තිනි දේවාලයක්. දේවාලයේ සක්‍රීය කරලා කටයුතු කරන්නේ.
පසුගිය පායන කාලේ බාරයක් වෙලා වැසි ලැබෙන්න ප්‍රාරථනා කරලා.
වැස්ස ලැබිලා යුතුකම් ඉටුකරන්න දේවාල පරිශ්‍රෙය් ගිහි පිරිතක් කියලා දානයක් දුන්නා .
තරුන පිරිසගේ දායකත්වයයි. සහභාගී වීමයි සෘෘණාත්මයි.
ඒ වර්තමාන පරපුරේ අදහස් උදහස් මේ වගේ සංස්කෘතිමය ආකල්පත් එක්ක ගැලපෙන්නේ නැතිව වෙන්න ඇති.
සුබසේන රාළහාමිගේ පරපුරත් එක්ක අවුරුදු තුන්සිය පනහක විතර ඉතිහාසයක් තියෙන “ ගලගම පත්තිනි දේවාලය අක්‍රීය වෙයිද  කියලා මට හිතෙනවා.
Do you miss me .

බෝධිය කියන්නේ නිකන්ම නිකන් ගහක් නෙමෙයි කියන එක අපි හැමෝම දන්නවා .
ඒත් ඒ පූජනීය සෙවන පිටුපස තියෙන, හිත පිස්සු වට්ටන විද්‍යාත්මක හා ජෛව රසායනික රහස් ගැන කීයෙන් කීදෙනාද ඇත්තටම දන්නේ?

අපගේ තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ සංසාරයේ පෙරුම් පුරාගෙන ඇවිත්, කෙලෙස් මුලින්ම නසා උතුම් බුද්ධත්වයට පත්වෙන්න විශ්වයේ අසංඛෙය්‍ය ලක්ෂ ගණනක් වෘක්ෂයන් අතරින් මේ බෝධි වෘක්ෂයම තෝරාගත්තේ නිකන්ම නිකන් අහම්බයකින් නෙමෙයි!
"බෝධියෙන් අද්භූත කිරණ නිකුත් වෙනවා" කියන ජනප්‍රිය කතාවට වඩා එහා ගිය, මිනිස් සිරුරට සහ මනසට සෘජුවම බලපාන අද්විතීය ජෛව විද්‍යාත්මක ආශ්චර්යයක් මේ පූජනීය ශාකය තුළ තියෙන බව ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ පොත්පත් මගින් අනුපිළිවෙලින් තහවුරු කරලා තියෙනවා.
​පළමුවෙන්ම, Ethnobotany and Phytochemistry of Ficus religiosa (Dr. Vikas Gupta et al.) පොතේ දක්වන විදිහට,
බෝධි ශාකයේ පත්‍ර, පොතු සහ බීජ තුළ Tannins, Flavonoids, Steroids, Saponins සහ Terpenoids වගේ ප්‍රබල Phytochemicals අඩංගුයි.
ඒවා මගින් ශරීරයේ ප්‍රදාහයන් සමනය කිරීම (Anti-inflammatory), ඇදුම හා ස්වසන ආබාධ පාලනය (Anti-asthmatic), බැක්ටීරියා නාශක බලපෑම සහ සර්ප විෂට එරෙහි සෛලීය ආරක්ෂණය (Antioxidant activity) වගේ විශාල ඖෂධීය වටිනාකමක් (Pharmacological Value) ලෝකයට ලබාදෙනවා.
​දෙවනුව, Sacred Plants for Holistic Health and Wellbeing (Dr. Rita Singh) ග්‍රන්ථයට අනුව, බෝධි ශාකය CAM (Crassulacean Acid Metabolism) කියන සුවිශේෂී ප්‍රභාසංශ්ලේෂණ යාන්ත්‍රණය හරහා රාත්‍රී කාලයේදී පවා පිරිසිදු ඔක්සිජන් පිටකරනවා.
ඒ වගේම එහි පත්‍රවලින් නික්මෙන Biogenic Volatile Organic Compounds (BVOC) වාෂ්ප මගින් වටපිටාවේ ඇති ස්වසන ආසාදන ඇතිකරන බැක්ටීරියා විනාශ කරලා,
මුළු පරිසරයම ප්‍රබෝධමත් ස්වාභාවික සුව කලාපයක් (Micro-climate) බවට පත් කරනවා.
​තෙවනුව, The Healing Power of Sacred Trees (Margot Anand) පොතෙන් පැහැදිලි කරන්නේ, බෝධි පත්‍රවල ඇති සුවිශේෂී හෘදයාකාර හැඩය සහ මඳ සුළඟට පවා සිදුවන නිරන්තර කම්පනය නිසා වාතයට නිදහස් වන Negative Ions (ඍණ අයන) ශ්වසනය කිරීමෙන් අපේ මොළයේ Serotonin කියන සතුට හා ශාන්තිය දනවන හෝමෝන මට්ටම උත්තේජනය වී,
මානසික ආතතිය, Stress, සහ අධි රුධිර පීඩනය ක්ෂණිකව පහත වැටෙන බවයි.

​ඉතින් බුදුරජාණන් වහන්සේ සති හතක් පුරා උතුම් විමුක්ති සුවය වින්දනය කරන්නත්, අපේ පැරණියෝ බෝධිය වන්දනා කරමින් ඒ සෙවනේ එක මොහොතක් හරි නිශ්ශබ්දව ඉඳගෙන හුස්ම ගත්තේත් නිකන්ම නිකන් භක්තියට විතරක් නෙමෙයි.

ඒ පිටුපස තිබුණේ මුළු විශ්වයම විමතියට පත්කරන අතිශය උතුම් ස්වාභාවික හා විද්‍යාත්මක සෞඛ්‍ය රහසක්!
ඉතින් ඔයත් පුළුවන් හැම වෙලාවෙම බෝරුකක් ලගට ගිහින් නිශ්ශබ්දව හුස්ම ගන්න .

සටහන 

උපේකා ලක්මිණි